Aktualności

Parafia miesiąca: Błędów

Serię artykułów dotyczących parafii Archidiecezji Warszawskiej chcemy zacząć od parafii św. Prokopa w Błędowie. Miejscowość ta leży na południowym Mazowszu w powiecie grójeckim, około 60 km na południe od Warszawy. W zbiorowej świadomości mieszkańców zachowała się legenda o założeniu osady przez króla Kazimierza Wielkiego i św. Prokopa. Według niej orszak królewski podróżując przez Mazowieckie lasy zgubił drogę i nie mógł odnaleźć drogi wyjścia z nieprzebytego boru. Po wielu godzinach wędrówki oczywistym stało się, że trzeba zatrzymać się na nocleg. Wybrano miejsce na niewielkim wzgórzu położonym przy rzece. Król Kazimierz na pamiątkę swojego błądzenia po lasach postanowił nazwać to miejsce Błędowem. Św. Prokop zaś, urzeczony pięknem miejsca, postanowił odłączyć się od orszaku królewskiego, założyć osadę i wybudować w niej kościół. Legenda ta, mimo całkowitej sprzeczności z faktami historycznymi, trwale zapisała się w pamięci społecznej i do dziś dzień powtarzana jest przez mieszkańców.

Wracając jednak do faktów, najstarsza wzmianka o istnieniu parafii pochodzi z dekretu erekcyjnego pobliskiej parafii Łęczeszyce z roku 1392 roku. Dekret wspomina o oderwaniu dwóch wsi z terenu parafii Błędów i o rektorze kościoła błędowskiego. Wynika stąd, że parafia istniała już w XVI wieku. Ks. prof. Nowacki w swojej monografii o historii diecezji poznańskiej proponuje przesunięcie erekcji nawet na wiek XIII. Z powodu dużych zniszczeń wojennych nie da się jednak z powodzeniem ustalić dokładnej daty.

Ważnym momentem w historii parafii jest dynamiczny rozwój osady Błędów w XIX wieku. W miejscowości zaczął prężnie rozwijać się przemysł tkacki i włókienniczy. W tym okresie liczba ludności zwiększyła się kilkukrotnie. Zdecydowano o budowie nowego kościoła, gdyż stary drewniany kościółek św. Prokopa znajdował się w tragicznym stanie i nie był w stanie pomieścić wszystkich wiernych. Nowy murowany kościół św. Józefa został wzniesiony w latach 1882-1884. Stary kościółek zamieniono na kaplicę pogrzebową. W latach 30. XX wieku parafianie musieli zadecydować o dalszych losach niszczejącej kaplicy. W latach 1934-1936 zbudowano nowy kościół św. Prokopa, na historycznym miejscu pierwszej lokacji kościoła.

Więcej o historii parafii można dowiedzieć się z pracy naukowej ks. Mariana Kajtaniaka, opublikowanej w całości na stronie parafii Błędów – https://parafiabledow.mkw.pl/

W Archiwum Archidiecezjalnym znajduje się kilka jednostek dotyczących parafii w Błędowie. Dziś chcielibyśmy przedstawić dokument typowy dla każdej parafii. Pod sygnaturą DP/H.35 znajdziemy „Inwentarz Kościoła parafialnego Błędowskiego z wszelkimi zabudowaniami do probostwa tegoż należącymi spisany w dniu 8/20 lipca 1873 r.”. Inwentarze takie sporządzane były w każdej parafii cyklicznie lub w okazjonalnie (n.p. z okazji wizytacji biskupich czy śmierci proboszcza). Wspomniany wyżej inwentarz sporządzony został po śmierci administratora parafii ks. Jana Radoniewicza przez ks. Juliana Zdzitowieckiego, jego następcę. Inwentarz powstał pod nadzorem Dziekana Dekanatu Grójeckiego oraz członków Dozoru Kościelnego i został porównany z poprzednim, sporządzonym przez ks. Jana Bogdana w 1857 roku.

Inwentarz składa się z kilku części. Na początku opisany zostały budynek kościoła, ołtarze, dzwonnica, ogrodzenie i cmentarze. W kolejnej części wyszczególniono wyposażenie ruchome kościoła. Dalej opisano księgi liturgiczne i kancelaryjne. Na końcu znajduje się opis plebanii i zabudowań gospodarczych z wyszczególnieniem inwentarza żywego.

Kontakt

adres

Archiwum
Archidiecezjalne
Warszawske

ul. Dewajtis 3
01-815 Warszawa

telefon

22 561 01 36